Met een dagplanning laat je duidelijk aan je kind zien wat er vandaag gebeurt en in welke volgorde de activiteiten plaatsvinden. Door vaste momenten, afspraken en vrije tijd zichtbaar te maken, hoeft je zoon of dochter niet steeds te vragen wat er hierna gaat gebeuren. Ook bevordert het zelfstandigheid en leer je structuur aan.
Wanneer is een dagplanning handig?
Een dag planner is vooral handig wanneer je kind nog niet zelf kan overzien hoe de dag eruitziet. De planning maakt afspraken en overgangen zichtbaar, zonder dat je iedere activiteit opnieuw hoeft uit te leggen.
Een dagplanning kan onder meer worden gebruikt voor:
- een normale schooldag;
- een thuisdag of studiedag;
- een weekenddag;
- een vakantiedag;
- een dag met opvang of een oppas;
- een verjaardag of uitstapje;
- een dag waarop de normale routine verandert.
Ook binnen een vaste week kunnen dagen behoorlijk verschillen. Op maandag gaat je kind misschien naar de opvang, terwijl er op woensdagmiddag sport of een speelafspraak op de planning staat. Een dagplanning helpt om alleen de onderdelen te laten zien die vandaag relevant zijn. Zo blijft er focus en kan hij of zij rustig de dag doorkomen.
Wat zet je in de dagplanning?
Een goede dagplanning bevat de activiteiten die bepalend zijn voor het verloop van de dag. Neem vooral onderdelen op die je kind moet onthouden, waarover regelmatig vragen ontstaan of waarbij een duidelijke overgang handig is.
Denk bijvoorbeeld aan:
- opstaan en aankleden;
- ontbijt, lunch en avondeten;
- school, opvang of thuisblijven;
- buitenspelen of een andere activiteit;
- sport, zwemles of muziekles;
- een speelafspraak of bezoek;
- een rustmoment;
- douchen of in bad gaan;
- klaarmaken voor bed;
- bedtijd.
Vrije tijd hoort natuurlijk ook bij de planning. Wanneer alleen verplichtingen zichtbaar zijn, kan het schema aanvoelen als een lange takenlijst en als iets belastends. Een planning moet ook stimulerend werken en leuk blijven. Een blok zoals ‘zelf spelen’, ‘buiten spelen’ of ‘vrije tijd’ laat zien dat niet ieder moment vooraf is ingevuld.
Zet daarnaast alleen activiteiten op de planner die je kind begrijpt. Begrippen als ‘huishouden’ of ‘afspraken regelen’ zijn voor een jong kind vaak te algemeen. ‘Samen boodschappen doen’ of ‘oma komt langs’ is veel beter te begrijpen.
Zo maak je een goede dagplanning voor je kind
Een werkbare dagplanning begint bij de vaste onderdelen van de dag. Voeg daarna alleen de activiteiten toe die voor die specifieke dag belangrijk zijn.
1. Verdeel de dag in herkenbare delen
Ochtend, middag en avond vormen voor veel kinderen een begrijpelijke basis. Je kunt ook werken met onderdelen zoals voor school, na school en voor het slapengaan.
Een indeling in dagdelen geeft meer flexibiliteit dan een schema met exacte tijden. Wanneer het buitenspelen iets langer duurt, hoeft niet meteen de hele planning aangepast te worden.
2. Begin met de vaste momenten
Begin met activiteiten die op een bepaald moment moeten plaatsvinden, zoals school, opvang, sport, afspraken en bedtijd. Deze onderdelen vormen het raamwerk van de dag.
Voeg daarna maaltijden, rustmomenten en vrije activiteiten toe. Zo ontstaat een planning die zowel verplichtingen als vrije ruimte laat zien.
3. Maak de planning niet te vol
Zorg dat de planning kort en overzichtelijk is. Vooral jonge kinderen hebben meer aan een beperkt aantal herkenbare stappen dan aan een schema met allemaal kleine handelingen.
Je kunt een ochtendroutine bijvoorbeeld weergeven als:
- opstaan;
- aankleden;
- ontbijten;
- tandenpoetsen;
- naar school.
Het is meestal niet nodig om ook het openen van de gordijnen, het pakken van een tas en het aantrekken van iedere afzonderlijke schoen op te nemen.
4. Kies woorden of afbeeldingen die je kind begrijpt
Kinderen die nog niet of nauwelijks lezen, kunnen werken met foto’s, tekeningen of pictogrammen. Een afbeelding van een schooltas kan bijvoorbeeld aangeven dat het tijd is om naar school te gaan.
Oudere kinderen kunnen korte teksten, tijden en kleuren gebruiken. Laat je kind waar mogelijk meedenken over de woorden of afbeeldingen. De planning wordt duidelijker wanneer je kind direct herkent wat ieder onderdeel betekent.
5. Bespreek de planning aan het begin van de dag
Een dagplanning werkt pas wanneer je kind weet wat erop staat. Loop de planning daarom kort samen door, bijvoorbeeld tijdens het ontbijt of na het aankleden.
Je hoeft niet ieder onderdeel uitgebreid te bespreken. Benoem vooral de activiteiten die anders zijn dan normaal, zoals een tandartsafspraak, een oppas of een middag bij opa en oma.
6. Pas veranderingen zichtbaar aan
Een planning hoeft niet precies te verlopen zoals vooraf bedacht. Wanneer een activiteit vervalt of verschuift, pas je het schema aan en bespreek je kort wat er verandert.
Op een beschrijfbare planner kun je een activiteit wissen en opnieuw invullen. Werk je met kaartjes of magneten, dan kun je het onderdeel naar een ander moment verplaatsen. De planning blijft daardoor bruikbaar wanneer de dag anders loopt.
Voorbeeld van een dagplanning voor een kind
Hieronder vind je een voorbeeld van een dagplanning, welke je aan kan passen naar de taken en activiteiten van je zoon en/of dochter.
| Dagdeel | Activiteiten |
| Ochtend |
Opstaan, aankleden, ontbijten, tandenpoetsen, tas pakken en naar school
|
| Middag |
Lunchen, school of opvang, naar huis, iets drinken en buiten spelen
|
| Avond |
Avondeten, spelen, douchen, pyjama aantrekken, tandenpoetsen, voorlezen en naar bed
|
Op een thuisdag kan het blok ‘school of opvang’ worden vervangen door bijvoorbeeld knutselen, samen boodschappen doen of een uitstapje. De basis van eten, rust en de avondroutine kan hetzelfde blijven.
Een dagplanning voor jonge en oudere kinderen
De inhoud en vorm van een dagplanning veranderen mee met de leeftijd van je kind. Een peuter heeft een ander overzicht nodig dan een kind dat zelfstandig naar school of sport gaat.
Dagplanning voor jonge kinderen
Een dagplanning voor een peuter of kleuter bevat bij voorkeur weinig onderdelen en herkenbare afbeeldingen. Richt je vooral op de eerstvolgende activiteiten en grote overgangen in de dag.
Een jong kind hoeft niet altijd de volledige dag tegelijk te overzien. Je kunt alleen de ochtend laten zien en de planning na de lunch aanvullen met de onderdelen voor de middag en avond.
Dagplanning voor basisschoolkinderen
Een basisschoolkind kan meestal meer informatie verwerken. Je kunt daarom tijden, geschreven activiteiten en kleine verantwoordelijkheden toevoegen.
Denk aan:
- om 08.15 uur vertrekken;
- gymkleding meenemen;
- na school huiswerk maken;
- sporttas pakken;
- speelgoed opruimen;
- om 20.00 uur naar bed.
Laat je kind onderdelen afvinken, wissen of verplaatsen wanneer het daar zelfstandig genoeg voor is. De planner wordt dan niet alleen een overzicht voor de ouder, maar ook een hulpmiddel dat het kind zelf kan gebruiken.
Dagplanning voor je kind tijdens een vakantie
Een dagplanning tijdens de vakantie brengt enkele vaste punten terug op dagen waarop school, opvang en sport wegvallen. Je hoeft de vakantie daarvoor niet volledig vol te plannen.
Begin met de onderdelen die vaststaan, zoals een uitstapje, bezoek, maaltijd of bedtijd. Voeg daarna één of twee activiteiten toe en laat voldoende ruimte over om vrij te spelen.
Een eenvoudige dagplanning voor een vakantiedag kan er zo uitzien:
- rustig opstaan en ontbijten;
- vrij spelen;
- naar de speeltuin;
- lunch;
- rusten of lezen;
- zwemmen;
- avondeten;
- spelletje of film;
- klaarmaken voor bed.
Ook op vakantie kan een activiteit veranderen door het weer, vermoeidheid of een spontaan plan. Pas de dagplanner daarom aan wanneer de situatie verandert, in plaats van vast te houden aan een schema dat niet meer haalbaar is.
Dagplanning voor een kind dat thuis is
Een dagplanning voor thuis is vooral nuttig wanneer een normale school- of opvangdag vervalt. Zonder vaste begin- en eindmomenten kan een thuisdag snel bestaan uit losse activiteiten die ter plekke worden bedacht.
Je kunt de dag thuis overzichtelijk houden door een paar vaste onderdelen te kiezen:
- een duidelijk begin van de ochtend;
- één gezamenlijke activiteit;
- tijd om zelfstandig te spelen;
- een eetmoment;
- een rustmoment;
- tijd buiten;
- de normale avondroutine.
Plan niet de hele dag vol om je kind bezig te houden. Een dagplanner hoeft alleen duidelijk te maken welke activiteiten vaststaan en waar vrije ruimte is.
Waar hang je de dagplanner op?
Een dagplanner werkt het beste op een plek waar je kind regelmatig langskomt. De keuken, eethoek, hal of plek waar de schooltas staat, ligt daarom meer voor de hand dan een werkkamer die alleen door ouders wordt gebruikt.
Hang het bord op een hoogte waarop je kind de planning goed kan bekijken. Wanneer je kind zelf onderdelen mag wissen of verplaatsen, moet de planner ook bereikbaar zijn.
Kies daarnaast een vaste plek. Wanneer de dagplanner steeds ergens anders ligt of hangt, wordt het moeilijker om er een dagelijks onderdeel van te maken.
Tips voor een dagplanning die ook echt bruikbaar blijft
Een dagplanning kan al snel verwateren als deze niet op een vast moment wordt ingevuld of een paar keer niet consistent wordt bijgehouden. Met de onderstaande tips zorg je voor een vaste routine waarmee je kind orde en structuur aanleert.
- Vul de dagplanning op een vast moment in.
- Bespreek alleen de belangrijkste onderdelen.
- Laat je zoon of dochter taken opschrijven of afstrepen.
- Verwijder afgeronde activiteiten.
- Laat vrije tijd zichtbaar op de planning staan.
- Gebruik steeds dezelfde woorden, kleuren of pictogrammen.
- Pas de hoeveelheid informatie aan op hoeveel je zoon of dochter aan kan.
- Verander het schema wanneer de planning niet meer klopt
Maak de dagplanning zichtbaar met een planbord
Naast een dagplanning kan een weekplanning ook handig zijn om overzicht te krijgen voor meerdere dagen. Hiermee kan je je kind beter leren plannen en laat je hem of haar wennen aan meerdere taken en het indelen hiervan.
Bij WireDesign stel je gemakkelijk een beschrijfbare of magnetische weekplanner samen dat past bij jouw kind en gezin. Kies zelf de namen, kleuren, tekst, foto’s en indeling en maak de planning zichtbaar op een vaste plek in huis.
Succes met plannen!
